Nhảy xa là gì? Khái niệm và đặc điểm môn nhảy xa

Nhảy xa là môn điền kinh mà vận động viên chạy đà, giậm bằng một chân rồi bay qua không trung để tiếp đất trong hố cát. Thành tích được đo từ vạch giậm nhảy đến dấu chạm cát gần vạch nhất trong một lần nhảy hợp lệ. Môn này đòi hỏi phối hợp tốc độ, sức bật và kỹ thuật tiếp đất.

Tham khảo kỹ thuật: World Athletics – Long Jump và Hướng dẫn học nhảy xa ActiveSG.

Nhảy xa thuộc nhóm môn nào và khác nhảy cao ra sao?

Nhảy xa thuộc nhóm nội dung nhảy của điền kinh, bên cạnh nhảy cao, nhảy ba bước và nhảy sào. Mục tiêu là đạt quãng ngang xa nhất với một lần giậm nhảy. Trong chương trình vận động trường học, các bài nhảy xa có thể tổ chức từ đơn giản đến phức tạp, phù hợp độ tuổi và không gian được phép sử dụng.

Nhảy cao chú trọng vượt qua một thanh xà ở độ cao ngày càng tăng. Nhảy xa lại chú trọng tính hợp lệ của cú giậm, dấu tiếp đất và quãng ngang. Vì vậy khu tiếp đất nhảy xa thường là hố cát; không thể xem nệm nhảy cao như thiết bị thay thế trực tiếp cho hố cát nhảy xa.

Khu vực chọn thiết bị liên quan: dụng cụ thể thao trường học.

Xem phần giải thích chuyên sâu tại nhảy xa có mấy giai đoạn kỹ thuật từng giai đoạn.

Bốn giai đoạn chính của một lần nhảy xa

Một lần nhảy thường gồm chạy đà, giậm nhảy, bay trên không và tiếp đất. Chạy đà tạo tốc độ có kiểm soát, giậm nhảy chuyển hướng chuyển động để cơ thể rời mặt sân, còn kỹ thuật trên không giúp ổn định tư thế. Tiếp đất là phần cuối quyết định dấu đo có bị tụt về phía sau hay không.

Ở người mới, nên tách từng đoạn để tập thay vì đòi hỏi thành tích từ buổi đầu. Có thể dùng vạch màu đánh dấu bước chạy, tập giậm một chân qua đường kẻ và tiếp đất bằng hai chân trên cát đã san phẳng. Khi các động tác ổn định mới nối lại thành lần nhảy đầy đủ.

Các tình huống cụ thể được phân tích trong tìm hiểu về nhảy xa có mấy kiểu.

Các kiểu bay trên không thường gặp

Ba cách xử lý động tác trên không thường được nhắc đến là kiểu ngồi, kiểu ưỡn thân và kiểu bước bộ. Kiểu ngồi dễ quan sát trong giờ học, trong khi ưỡn thân và bước bộ yêu cầu cảm nhận thăng bằng và phối hợp tốt hơn. Không có kiểu nào giúp bỏ qua yếu tố chạy đà, giậm nhảy hay an toàn tiếp đất.

Giáo viên nên xác định mục tiêu của từng buổi: kiểm tra kỹ thuật giậm, học tư thế trên không hay tập tiếp đất. Nếu thay đổi cùng lúc cả nhịp chạy đà, kiểu nhảy và khoảng cách ván đến cát, học sinh khó tự nhận ra nguyên nhân tiến bộ hoặc sai sót.

Để hiểu rõ hơn sự khác biệt, tham khảo kỹ thuật nhảy xa kiểu ngồi.

Luật đo thành tích và tình huống phạm quy

Khi thi đấu chính thức, người đo lấy dấu cát gần vạch giậm nhất do cơ thể tạo ra trong hố cát, rồi đo vuông góc về vạch giậm. Người nhảy có thể giậm trước vạch nhưng không được vượt mặt phẳng vạch giậm bằng phần trước bàn chân hoặc giày theo quy định hiện hành.

Một lần nhảy không được tính nếu phạm lỗi giậm hoặc có những hành vi khác bị luật coi là không hợp lệ. Cần ghi riêng kết quả hợp lệ và lần phạm quy. Trong giờ học, có thể giảm áp lực bằng cách ưu tiên đánh giá đúng tư thế trước khi xếp hạng theo số đo.

Khi cần thực hành từng bước, xem đường chạy đà trong nhảy xa dài và rộng bao nhiêu.

Các mẫu Đồng hồ bấm giờ hỗ trợ đo thời gian bài tập chạy đà và quản lý lượt, không phải thiết bị đo độ dài cú nhảy.

Sân nhảy xa gồm những gì?

Bộ phận cơ bản là đường chạy đà, ván hoặc vạch giậm nhảy, hố cát tiếp đất, dụng cụ đo và khu vực chờ. Sân thi đấu có chuẩn kích thước riêng; sân thực hành của trường cần được bố trí phù hợp mặt bằng, đối tượng và quy định đang áp dụng. Không nên lấy thông số sân thi đấu quốc tế để tự nhận mọi sân trường phải xây giống hệt.

Cát cần được xới tơi, nhặt vật cứng và san bằng sau từng lượt. Mép hố không được sắc hoặc nằm ở vị trí dễ va chạm. Có thể sử dụng đồng hồ bấm giây để theo dõi các đoạn chạy đà khi dạy kiểm soát nhịp, nhưng thiết bị đo thời gian không thay thế thước đo quãng nhảy.

Ở góc độ quy định và kỹ thuật, có bài thông số ván giậm nhảy.

Mẫu hỗ trợ quản lý buổi học có thể tham khảo: Đồng hồ bấm giây PC2810. Khi cần đo quãng nhảy thực tế, phải có thước đo phù hợp.

Tổ chức bài học nhảy xa cho học sinh

Bắt đầu bằng khởi động cổ chân, gối, hông và một số lần chạy ngắn. Tiếp theo là bước đà, giậm nhảy qua vạch thấp, tiếp đất trong hố cát rồi mới thực hiện động tác hoàn chỉnh. Mỗi nhóm nên có vị trí xếp hàng cách đường chạy và khu tiếp đất đủ xa để tránh người đứng chắn.

Trước lượt đầu tiên, giáo viên phải kiểm cát, đường chạy, ván, dụng cụ đo, đường ra khỏi hố và vị trí đứng của học sinh. Trong khi một người nhảy, người còn lại không được đi qua đường đà hay bước vào hố. Dừng buổi tập khi cát lẫn sỏi sắc, mặt chạy trơn hoặc khu vực thiếu giám sát.

Phần kiến thức liên quan là bài tập bổ trợ nhảy xa.

Thiết bị nào nên chuẩn bị trước?

Đồng hồ bấm giờ hỗ trợ tập ổn định nhịp chạy và tổ chức các lượt; cọc/nấm đánh dấu giúp chỉ vị trí bắt đầu hoặc trạm tập, không phải cọc được đặt sát hố để cản đường chạy. Thước dây hoặc dụng cụ đo đạt yêu cầu phải được chuẩn bị độc lập nếu cần ghi thành tích.

Khi mua sắm cho trường, ưu tiên hố cát an toàn, ván giậm phù hợp, dụng cụ đo và phương án quản lý trước các phụ kiện bổ sung. Nếu cần đổi mặt sân hoặc bố trí khu vực mới, nên có bản vẽ mặt bằng và kiểm tra hiện trường, không chỉ đặt hàng theo một danh sách chung.

Đối chiếu thêm với chuyên đề điền kinh là gì.

Khi đặt mua thiết bị phù hợp cho trường, có thể trao đổi để xác nhận cấu hình và điều kiện sử dụng thực tế. Vận chuyển lắp đặt tại nhà trên toàn quốc.

Kết luận

Nhảy xa kết hợp chạy đà, giậm một chân, kiểm soát tư thế trên không và tiếp đất trong hố cát. Với học sinh, kỹ thuật ổn định và khu vực tập an toàn quan trọng hơn việc cố đạt quãng nhảy dài ngay từ đầu.