Nhảy xa có mấy kiểu? Phân biệt các kỹ thuật

Xét theo động tác trên không, nhảy xa thường được dạy qua ba kiểu: kiểu ngồi (sail), kiểu ưỡn thân (hang) và kiểu bước bộ (hitch-kick). Các kiểu này khác nhau ở cách cân bằng thân, tay và chân trong thời gian bay; phần chạy đà, giậm một chân và yêu cầu tiếp đất vẫn là nền tảng chung.

Tham khảo kỹ thuật: World Athletics – Long Jump và Hướng dẫn học nhảy xa ActiveSG.

Kiểu ngồi là gì?

Kiểu ngồi đưa hai chân về phía trước trong giai đoạn bay, tạo dáng gần như ngồi khi chuẩn bị xuống hố. Đây là cách dễ quan sát trong môi trường giáo dục vì động tác ít phức tạp hơn các kiểu khác. Người mới vẫn cần giữ lực giậm và không co chân quá sớm khiến đường bay kém hiệu quả.

Bài tập phù hợp gồm bật từ đà ngắn, giữ thân thẳng lúc rời mặt sân và kéo hai chân ra trước trước khi chạm cát. Thầy cô quan sát gối, hông và cách đưa tay khi tiếp đất. Không nên so một học sinh mới học với vận động viên có thành tích xa hơn nhiều.

Khu vực chọn thiết bị liên quan: thiết bị trường học.

Xem phần giải thích chuyên sâu tại nhảy xa có mấy giai đoạn.

Kiểu ưỡn thân là gì?

Trong kiểu ưỡn thân, người nhảy kéo phần thân và chân về sau một cách có kiểm soát trong giai đoạn bay, sau đó đưa chân ra trước để tiếp đất. Kỹ thuật nhằm xử lý chuyển động của cơ thể và giữ tư thế phù hợp cho đoạn cuối. Đây không phải động tác ngửa lưng quá mức hoặc gồng cứng toàn bộ cơ thể.

Để học, cần tập sức mạnh thân trung tâm, cân bằng và động tác chân khi không có xà. Sau đó mới dùng đà ngắn vào cát. Một lỗi thường gặp là cố ưỡn khi lực giậm còn yếu, khiến người mất nhịp và chân ra trước không kịp.

Các tình huống cụ thể được phân tích trong hướng dẫn kỹ thuật nhảy xa kiểu ngồi.

Kiểu bước bộ trên không

Kiểu bước bộ tạo chuỗi chuyển động chân gần giống bước chạy trong giai đoạn bay, thường đòi hỏi tốc độ chạy đà tốt và cảm giác điều khiển thân khi không còn điểm tựa. Học sinh cần thành thạo giậm nhảy và tiếp đất trước khi làm động tác này.

Đây không phải là chạy được trên không để tạo thêm lực. Mục đích là điều chỉnh chuyển động quay và tư thế cơ thể khi bay. Lưu ý không dùng động tác vung chân quá mạnh làm người tiếp đất mất thăng bằng hoặc để tay chạm cát phía sau.

Để hiểu rõ hơn sự khác biệt, tham khảo tìm hiểu nhảy xa.

Ba kiểu nhảy có giống nhau ở đâu?

Cả ba đều bắt đầu bằng chạy đà ổn định, một lần giậm ở vùng hợp lệ, rời mặt đất và tiếp đất trên cát. Nếu chạy đà thiếu tốc độ hoặc giậm cách vạch quá xa, chỉ đổi kỹ thuật bay thường không làm thành tích tốt lên rõ rệt.

Vì vậy, khi giáo viên chọn kiểu phù hợp cho lớp, nên xét mục tiêu học tập, sức mạnh, độ tuổi và điều kiện giám sát. Thành tích chỉ là một chỉ số; sự chính xác của chân giậm, phối hợp tay chân và an toàn khi đáp xuống quan trọng tương đương.

Khi cần thực hành từng bước, xem kỹ thuật nhảy xa ưỡn thân.

Các mẫu Đồng hồ bấm giờ hỗ trợ đo thời gian bài tập chạy đà và quản lý lượt, không phải thiết bị đo độ dài cú nhảy.

Nên dạy kiểu nào trước?

Trong lớp học phổ thông, kiểu ngồi thường là điểm bắt đầu hợp lý nhờ động tác dễ chia nhỏ. Sau khi học sinh biết giậm đúng, kéo chân và giữ cân bằng lúc chạm cát, giáo viên mới giới thiệu cách ưỡn thân hoặc bước bộ nếu giáo án và trình độ phù hợp.

Không nên coi việc học đủ ba kiểu là yêu cầu bắt buộc của mọi buổi tập. Với nhóm có khác biệt thể lực lớn, có thể phân tầng nhiệm vụ: người mới tập giậm, người khá tập tư thế bay, người thành thạo tập ổn định đà và giảm lỗi khi tiếp đất.

Ở góc độ quy định và kỹ thuật, có bài kỹ thuật chạy đà trong nhảy xa để đạt hiệu quả.

Mẫu hỗ trợ quản lý buổi học có thể tham khảo: Đồng hồ bấm giây PC530. Khi cần đo quãng nhảy thực tế, phải có thước đo phù hợp.

Lỗi phổ biến khi phân biệt kỹ thuật

Người mới đôi khi gọi việc co hai chân khi tiếp đất là kiểu ưỡn thân, hoặc gọi mọi động tác vung chân là bước bộ. Cần nhìn vào chuỗi động tác trên không, không đánh giá chỉ từ một khoảnh khắc. Một kiểu nhảy được thực hiện tốt không nhất thiết tạo thành tích cao hơn mọi kiểu khác.

Để giải thích rõ, giáo viên có thể mô phỏng chậm không có đà, cho học sinh so sánh vị trí hông, tay và chân ở ba thời điểm: vừa rời đất, giữa đường bay, trước tiếp đất. Nếu thiếu ảnh kỹ thuật đúng kiểu, không gắn ảnh thiết bị đo thành tích làm ảnh minh họa tư thế nhảy.

Phần kiến thức liên quan là tìm hiểu về bài tập bổ trợ nhảy xa.

Kết hợp bài tập phụ trợ và kiểm tra sân

Tập chạy ngắn kiểm nhịp, bật một chân, squat nhẹ theo năng lực và bài giữ thăng bằng giúp xây nền cho các kiểu trên không. Cần khởi động đầy đủ trước khi tăng số lượt. Hố cát phải tơi, không lẫn vật cứng; ván giậm phẳng và đường chạy không trơn.

Khi chọn dụng cụ hỗ trợ, đồng hồ bấm giây phục vụ tập nhịp chạy; nấm hoặc cọc đánh dấu chỉ đặt ở khu vực chạy thử riêng. Không nên ép mua bộ dụng cụ phức tạp nếu nhà trường chưa có hố nhảy và quy trình tổ chức an toàn.

Đối chiếu thêm với chuyên đề bộ dụng cụ điền kinh trường học.

Khi đặt mua thiết bị phù hợp cho trường, có thể trao đổi để xác nhận cấu hình và điều kiện sử dụng thực tế. Vận chuyển lắp đặt tại nhà trên toàn quốc.

Kết luận

Ba kiểu ngồi, ưỡn thân và bước bộ khác nhau chủ yếu ở phần bay trên không. Người mới nên tập vững chạy đà, giậm và tiếp đất trước; chỉ chọn kỹ thuật nâng cao khi có hướng dẫn phù hợp.