Luật nhảy xa và các trường hợp phạm quy

Luật nhảy xa quy định một lần nhảy hợp lệ phải giậm đúng vùng, không mắc lỗi trong quá trình thực hiện và được đo từ vạch giậm đến dấu chạm cát gần vạch nhất. Việc bước vượt vạch giậm bằng phần trước giày hoặc bàn chân theo điều kiện quy định có thể khiến cú nhảy không được tính, dù người nhảy chạm cát rất xa.

Tham khảo kỹ thuật: World Athletics – Long Jump và Hướng dẫn học nhảy xa ActiveSG.

Đo từ vạch giậm hay từ chân giậm?

Trong thi đấu sử dụng ván giậm, quãng nhảy được đo từ vạch giậm đến dấu cát gần vạch nhất, không đo từ điểm chân thật sự bật nếu chân nằm trước vạch. Vì vậy người giậm còn cách vạch vẫn có lượt hợp lệ nhưng thành tích đo bị thiếu một đoạn chưa tận dụng.

Người đo đặt đầu thước tại dấu gần nhất do bất kỳ bộ phận nào của cơ thể để lại trong hố, rồi lấy quãng ngắn nhất vuông góc đến vạch giậm hoặc đường kéo dài. Nếu có một dấu tay phía sau gót, dấu tay có thể là mốc đo.

Khu vực chọn thiết bị liên quan: thiết bị trường học.

Xem phần giải thích chuyên sâu tại kỹ thuật giậm nhảy trong môn nhảy xa.

Phạm quy ở vạch giậm nhảy

Một lỗi quan trọng là phần trước bàn chân hoặc giày phá mặt phẳng thẳng đứng của vạch giậm trong khi giậm, theo quy tắc được áp dụng ở giải đấu. Việc đánh giá có thể dùng camera chuyên dụng hoặc phương tiện hỗ trợ phù hợp. Đừng đơn giản hóa thành cứ có bộ phận cơ thể ở trước vạch là sai.

Giáo viên ở sân trường cần nói rõ quy chế đang tổ chức: thi đấu theo luật chính thức hay bài kiểm tra kỹ năng có điều chỉnh. Nếu không có hệ thống ghi hình, phải đứng tại vị trí quan sát an toàn và thực hiện cách xác định lỗi thống nhất từ đầu.

Các tình huống cụ thể được phân tích trong kỹ thuật chạy đà nhảy xa.

Các lỗi khác trong một lần nhảy

Ngoài vạch giậm, luật còn có các trường hợp không hợp lệ liên quan tư thế thực hiện, tiếp xúc mặt đất bên ngoài vùng quy định ở các thời điểm nhất định và cách rời hố cát. Động tác lộn nhào cũng không được phép theo quy tắc chính thức của nội dung nhảy xa.

Nếu học sinh ngã ra ngoài mép hố hoặc di chuyển sai cách sau khi chạm cát, cần xác định tình huống theo quy tắc áp dụng thay vì tự kết luận chỉ dựa vào quãng nhảy. Với giờ học, an toàn phải đặt trên mục tiêu xét thành tích; dừng ngay khi có nguy cơ va vào mép hố.

Để hiểu rõ hơn sự khác biệt, tham khảo kích thước hố nhảy xa tiêu chuẩn dài, rộng bao nhiêu.

Quy trình đo một cú nhảy hợp lệ

Sau khi người nhảy hoàn thành và rời khu vực, người đo xác định dấu cát gần vạch nhất. Đầu thước tại dấu đó; thước được kéo về vạch giậm theo hướng vuông góc. Kết quả ghi theo quy định làm tròn xuống đến xentimét nguyên, không tự làm tròn lên.

Ví dụ một quãng đo có phần lẻ vài milimét thì phải xử lý theo quy định ghi thành tích của giải, không tự làm tròn số để người nhảy được lợi. Người ghi cần lưu rõ lần phạm quy, lần hợp lệ và kết quả tốt nhất nếu tổ chức theo thể thức nhiều lượt.

Khi cần thực hành từng bước, xem hướng dẫn kỹ thuật nhảy xa ưỡn thân.

Các mẫu Đồng hồ bấm giờ hỗ trợ đo thời gian bài tập chạy đà và quản lý lượt, không phải thiết bị đo độ dài cú nhảy.

Lượt nhảy, xếp hạng và quyền thử lại

Thể thức số lượt có thể khác nhau giữa vòng loại, chung kết và các giải quy mô nhỏ. Ở giải thành tích cao, người thi thường có số lượt đầu rồi tiếp tục theo quy định dành cho nhóm đứng đầu. Trường học có thể tổ chức ít lượt hơn theo điều lệ của trường.

Không nên khẳng định mọi cuộc thi nhảy xa đều có đúng sáu lượt cho từng người. Trước khi bắt đầu phải công bố số lượt, tiêu chí hợp lệ, cách xử lý bằng thành tích và thứ tự thực hiện. Với học sinh, thời gian san cát giữa lượt phải được dự trù đủ.

Ở góc độ quy định và kỹ thuật, có bài thông số đường chạy đà nhảy xa.

Mẫu hỗ trợ quản lý buổi học có thể tham khảo: Còi trọng tài Fox 80. Khi cần đo quãng nhảy thực tế, phải có thước đo phù hợp.

Những tình huống dễ tranh luận

Một người giậm trước vạch có thể vẫn hợp lệ; một người gót chạm cát rất xa nhưng chống tay lại phía sau có thể bị đo đến dấu tay. Người rời hố sai hướng có thể phát sinh vấn đề luật. Những tình huống này cho thấy thành tích phụ thuộc cả kỹ thuật và quy trình đo.

Giáo viên nên minh họa bằng vạch và dấu cát giả định, sau đó cho học sinh tập phân biệt dấu gần nhất, hướng đo vuông góc và lỗi vượt vạch. Không cần dùng hình ảnh vận động viên thật nếu thiếu ảnh có quyền sử dụng; sơ đồ phấn trên sân cũng dễ học.

Phần kiến thức liên quan là kích thước ván giậm nhảy.

Kiểm tra thiết bị và vùng làm việc của trọng tài

Ván giậm phải phẳng, mép hố rõ, cát không có vật cứng; dụng cụ đo cần dễ đọc và giữ cố định khi đo. Còi có thể hỗ trợ điều phối lượt nhưng không được dùng để thay tín hiệu trọng tài do điều lệ quy định. Người đo phải tránh đường bay và không đứng sát vị trí tiếp đất.

Có thể bổ sung ảnh đồng hồ, còi và thiết bị đánh dấu như minh họa tổ chức thi đấu, nhưng cần ghi đúng là dụng cụ phụ trợ. Không dùng ảnh đồng hồ làm chứng cứ đã lắp đúng ván giậm hoặc kích thước hố cát.

Đối chiếu thêm với chuyên đề an toàn thiết bị thể thao trường học.

Khi đặt mua thiết bị phù hợp cho trường, có thể trao đổi để xác nhận cấu hình và điều kiện sử dụng thực tế. Vận chuyển lắp đặt tại nhà trên toàn quốc.

Kết luận

Hiểu luật nhảy xa cần tách ba việc: xác định lượt hợp lệ, đo từ đúng vạch đến dấu gần nhất và ghi kết quả theo thể thức giải. Sân, cát, ván giậm và người đo đều cần được bố trí an toàn.