Có mấy cách đóng bàn đạp xuất phát thấp? Hướng dẫn

Có ba cách bố trí bàn đạp trong xuất phát thấp thường được dạy: kiểu phổ thông, kiểu gần và kiểu xa. Các kiểu khác nhau chủ yếu ở khoảng cách bàn đạp trước với vạch xuất phát và khoảng cách giữa hai bàn đạp; người học chọn theo thể hình, cảm giác đạp và hướng dẫn của giáo viên.

Các kiểu đặt bàn đạp và khoảng cách dưới đây được trình bày theo bài kỹ thuật xuất phát thấp trong tài liệu Giáo dục thể chất lớp 8. Khoảng cách tính bằng bàn chân chỉ là hướng dẫn tập luyện, có thể điều chỉnh theo người học.

Ba kiểu đóng bàn đạp xuất phát thấp

Trong tài liệu Giáo dục thể chất, ba kiểu thường gọi là phổ thông, gần và xa. “Đóng bàn đạp” ở đây chỉ việc đặt, cố định và điều chỉnh bàn đạp trên đường chạy. Các tên gọi không có nghĩa kiểu xa luôn giúp chạy nhanh hơn hay kiểu gần dành cho người nhỏ; người chạy cần thử để tìm vị trí tạo lực tốt và giữ thăng bằng.

Giáo viên nên giải thích cả ba kiểu trước, rồi cho học sinh thực hành một kiểu cơ bản. Việc điều chỉnh bàn đạp phải được kiểm tra kỹ trước khi rời vị trí xuất phát.

Bổ sung cho nội dung kỹ thuật ở phần này là bài hướng dẫn kỹ thuật xuất phát cao.

Kiểu phổ thông đặt bàn đạp ra sao?

Theo hướng dẫn trong sách Giáo dục thể chất lớp 8, bàn đạp trước có thể đặt cách vạch khoảng 1,5 bàn chân; bàn đạp sau cách bàn đạp trước gần bằng chiều dài cẳng chân, thường được mô tả khoảng 2 bàn chân. Đây là cách mô tả phục vụ bài học, không phải thông số cố định cho mọi vận động viên.

Học sinh nên quan sát mẫu, đo ước lượng bằng bàn chân của chính mình và thử tư thế vào chỗ – sẵn sàng. Khi không chắc khoảng cách, hãy nhờ giáo viên điều chỉnh.

Nhà trường có thể tham khảo danh mục dụng cụ thể thao trường học để lựa chọn thiết bị theo chương trình, không cần mua những dụng cụ ngoài nội dung thực tế.

Nếu đang so sánh các khái niệm, tham khảo kỹ thuật chạy 100m đúng cách để cải thiện thành tích.

Kiểu gần có đặc điểm gì?

Với kiểu gần, bàn đạp trước thường đặt cách vạch khoảng 1–1,5 bàn chân và bàn đạp sau cách bàn đạp trước khoảng 1 bàn chân trong hướng dẫn học đường. Hai bàn đạp gần nhau hơn kiểu phổ thông, vì vậy tư thế chân và góc gối lúc sẵn sàng sẽ thay đổi.

Không nên tự kết luận kiểu này tốt cho tất cả người chạy nhanh. Nếu chân bị gập quá nhiều hoặc không tạo được lực đạp ổn định, cần đổi khoảng cách hoặc chuyển sang kiểu khác.

Để xem ví dụ minh họa rõ hơn, đọc kỹ thuật xuất phát thấp trong chạy cự ly ngắn.

Kiểu xa khác hai kiểu còn lại thế nào?

Trong cách trình bày phổ biến ở sách học, kiểu xa có bàn đạp trước cách vạch khoảng 2 bàn chân và bàn đạp sau cách bàn đạp trước khoảng 1 bàn chân. Điểm khác biệt là toàn bộ vị trí bàn đạp được dịch xa hơn so với vạch. Người chạy cần chú ý vị trí tay, vai và khả năng chuyển trọng tâm khi vào chỗ.

Cách đặt xa chưa chắc hiệu quả nếu học sinh không đủ linh hoạt hoặc không giữ được lực đạp. Hãy dùng khoảng cách học đường như điểm xuất phát để thử, không ép mọi em dùng giống nhau.

Với yêu cầu luyện tập chuyên sâu, nội dung liên quan là tìm hiểu về chạy 100m bao nhiêu giây.

Lựa chọn kiểu bàn đạp theo tiêu chí nào?

Thử từng kiểu ở tốc độ vừa phải, quan sát xem hai bàn chân có ép sát bàn đạp, tay chống thoải mái và hông nâng lên mà không mất cân bằng hay không. Kiểu tốt là kiểu cho phép rời bàn đạp chắc chắn, bước đầu mượt và không gây đau hoặc căng cơ bất thường.

Người mới nên ưu tiên kiểu phổ thông nếu đang học theo giáo án đó. Khi kỹ thuật tốt hơn, giáo viên có thể thay đổi khoảng cách nhỏ để phù hợp với cá nhân.

Đối với giờ tập có theo dõi thời gian, có thể tham khảo ĐỒNG HỒ BẤM GIỜ chính hãng và kiểm tính năng đo trước khi sử dụng.

Ở góc độ hướng dẫn học sinh, có thể đối chiếu chạy nhanh có mấy giai đoạn.

Thao tác an toàn khi đặt bàn đạp

Kiểm tra đinh neo hoặc cơ chế bám của bàn đạp, tránh mép sắc và thử lực đạp trước khi phát lệnh. Mặt sân phải phù hợp với thiết bị; không cắm bàn đạp trên nền không cho phép hoặc tự chế từ vật dụng dễ trượt. Người chạy phải đứng ngoài đường chạy khi chỉnh bàn đạp giữa các lượt.

Nếu bàn đạp không bám chắc, không thực hiện xuất phát thấp tốc độ cao. Có thể chuyển sang bài xuất phát cao để duy trì nội dung học mà không tăng rủi ro.

Đối với cách đo và ghi thành tích, tham khảo kỷ lục chạy 100m.

Phối hợp bàn đạp với ba khẩu lệnh

Khi “vào chỗ”, hai chân ép sát bàn đạp, gối sau chạm sân và tay chống sau vạch. Ở “sẵn sàng”, nâng hông, dồn trọng tâm một cách ổn định; đến tín hiệu “chạy”, đạp bàn đạp và chuyển sang các bước chạy lao. Khoảng cách đặt bàn đạp chỉ là một phần của kỹ thuật, phải kết hợp đúng chuỗi.

Tập từng khẩu lệnh nhiều lần trước khi bấm giờ. Nếu người học còn lúng túng, giảm yêu cầu tốc độ sẽ giúp sửa tư thế nhanh hơn.

Một mẫu sản phẩm để tham khảo là Đồng hồ bấm giây PC510. Đây là ảnh và thông tin dụng cụ đo, không phải bằng chứng ảnh chụp quá trình tập luyện.

Phần kiến thức mở rộng về chủ đề này nằm trong đồng hồ bấm giờ là gì.

Những hiểu lầm khi nói về cách đóng bàn đạp

Không có một kiểu bố trí luôn là “chuẩn nhanh nhất” cho mọi chiều cao. Các khoảng cách tính bằng bàn chân được dùng để minh họa trong giáo dục, không thay thế điều chỉnh của huấn luyện viên chuyên môn. Đặt bàn đạp cũng không phải yếu tố quyết định duy nhất của thành tích 100m.

Tốc độ còn chịu ảnh hưởng của sức mạnh, phản ứng tín hiệu, chạy lao và kỹ thuật giữa quãng. Khi so kết quả, nên giữ cùng kiểu xuất phát và cách đo để tránh so sánh thiếu tương đồng.

Khi tìm hiểu dụng cụ và bài thực hành, đọc thêm cách sử dụng đồng hồ bấm giờ và đo thành tích thể thao.

Khi cần học tiếp một khía cạnh khác của việc đo hoặc tập luyện, hãy xem cách tổ chức kiểm tra thể lực học sinh với dụng cụ thể dục.

Kết luận

Ba cách bố trí bàn đạp gồm phổ thông, gần và xa; điểm quan trọng là bàn đạp chắc chắn và người tập thực hiện tư thế ổn định. Nên thử có hướng dẫn thay vì chỉ chọn một kiểu theo tên gọi.