Bàn Bida Là Gì? Cấu Tạo, Cách Chơi Và Các Loại Bàn Phổ Biến

Bàn bida là loại bàn chuyên dụng để chơi các môn thể thao dùng cơ và bi như Pool, Carom, Snooker hoặc Chinese Pool. Tùy từng bộ môn, bàn có thể có lỗ hoặc không có lỗ, đồng thời khác nhau về kích thước mặt chơi, hệ thống băng, vật liệu mặt bàn và loại vải phủ.

Nói ngắn gọn, nếu đang tìm hiểu bàn bida là gì, điều quan trọng nhất cần nhớ là “bàn bida” không chỉ có một kiểu duy nhất. Đây là tên gọi chung cho nhiều hệ bàn khác nhau.

Tại Việt Nam, các cách gọi bàn bida, bàn bi-a và bàn bi da thường được sử dụng với cùng ý nghĩa. Trong tiếng Anh, tên gọi sẽ cụ thể hơn như billiard table, pool table, carom table hoặc snooker table.

Bàn bida là gì?

Bàn bida là bề mặt chơi chuyên dụng cho các môn billiards, nơi người chơi sử dụng cơ để tác động vào bi theo luật của từng bộ môn.

Điểm khác biệt lớn giữa các loại bàn nằm ở việc bàn có lỗ hay không, kích thước mặt chơi, hình dạng miệng lỗ, đặc tính băng, loại vải và hệ thống bi sử dụng.

Ví dụ, bàn Pool thường có 6 lỗ. Bàn Carom lại không có lỗ. Trong khi đó, bàn Snooker lớn hơn đáng kể và có cấu hình riêng về lỗ, vải và cách bố trí điểm trên mặt bàn.

Nếu muốn xem toàn bộ sản phẩm đang được Thiên Long phân phối, có thể tham khảo danh mục bàn bida.

Một chiếc bàn bida gồm những bộ phận nào?

Dù cấu tạo cụ thể khác nhau theo từng dòng, một chiếc bàn bida thường có các nhóm bộ phận chính gồm mặt chơi, băng, vải phủ, khung, chân bàn và hệ thống lỗ nếu là bàn Pool hoặc Snooker.

Mặt chơi

Mặt chơi là khu vực bi di chuyển. Trên nhiều bàn Pool cỡ lớn, phần này sử dụng các tấm đá được cân chỉnh trước khi phủ vải.

Tuy nhiên, không nên hiểu rằng mọi bàn bida đều bắt buộc phải dùng cùng một loại đá, cùng độ dày hoặc cùng số tấm. Cấu hình thực tế còn phụ thuộc vào từng loại bàn và từng model.

Băng bàn

Băng nằm quanh mép mặt chơi và tạo phản hồi khi bi va chạm.

Độ đàn hồi, profile băng, cách lắp và tình trạng sử dụng đều có thể ảnh hưởng đến đường bi sau khi chạm thành.

Vải hoặc nỉ phủ mặt bàn

Lớp vải phủ giúp tạo bề mặt cho bi lăn. Tốc độ của bi có thể khác nhau tùy loại vải, độ căng, tình trạng sử dụng và cách vệ sinh.

Khung và chân bàn

Khung có nhiệm vụ nâng đỡ toàn bộ mặt chơi. Với những bàn có mặt đá nặng, kết cấu khung và chân đặc biệt quan trọng để giữ bàn ổn định sau khi cân chỉnh.

Lỗ và hệ thống trả bóng

Bàn Pool thường có 6 lỗ gồm 4 lỗ góc và 2 lỗ giữa thành dài. Một số bàn có hệ thống gom hoặc trả bóng, trong khi các model khác sử dụng rọ lỗ riêng.

Riêng bàn Carom không có lỗ. Đây là một trong những dấu hiệu dễ nhận biết nhất khi phân biệt các hệ bàn.

Phần này sẽ được phân tích kỹ hơn trong bài cấu tạo bàn bida.

Các loại bàn bida phổ biến hiện nay

Có nhiều biến thể bàn billiards, nhưng người mới có thể bắt đầu bằng bốn nhóm dễ gặp nhất: Pool, Carom, Snooker và Chinese Pool.

1. Bàn Pool

Pool là nhóm bàn rất dễ nhận biết nhờ 6 lỗ trên mặt bàn.

Các nội dung chơi quen thuộc gồm 8-ball, 9-ball và nhiều biến thể khác. Bàn Pool có nhiều kích thước, trong đó 7ft, 8ft và 9ft thường được nhắc đến nhiều trên thị trường.

Theo thông số thiết bị của WPA, mặt chơi bàn 9ft là khoảng 2,54 × 1,27 m. Đây là kích thước mặt chơi, không phải kích thước phủ bì toàn bộ chiếc bàn.

Muốn tìm hiểu riêng nhóm này, xem bài bàn bida lỗ.

2. Bàn Carom

Carom khác Pool ở điểm rất dễ nhận biết: bàn không có lỗ.

Trong hệ Carom có các nội dung như Libre, 1 băng và 3 băng.

Theo quy định UMB, mặt chơi Carom tiêu chuẩn có kích thước khoảng 2,84 × 1,42 m.

Vì không có lỗ, mục tiêu của người chơi không phải đưa bi xuống lỗ mà tạo các pha chạm bi và băng theo yêu cầu của từng nội dung.

3. Bàn Snooker

Snooker cũng có 6 lỗ nhưng bàn lớn hơn đáng kể so với Pool.

Theo luật WPBSA, mặt chơi Snooker tiêu chuẩn có kích thước khoảng 3569 × 1778 mm.

Snooker còn khác Pool về bộ bi, cách bố trí bi, luật chơi, lỗ và đặc tính mặt chơi.

4. Bàn Chinese Pool

Chinese Pool, còn được gọi trong một số hệ thi đấu là Heyball, là dòng bàn kết hợp nhiều đặc điểm của Pool và kiểu hoàn thiện chịu ảnh hưởng từ Snooker.

Đây là một entity riêng và không nên coi đơn giản là bàn Pool Mỹ đổi tên.

Từng hệ bàn sẽ được phân tích sâu tại bài các loại bàn bida.

Pool, Carom và Snooker khác nhau nhanh như thế nào?

Bàn bida hoạt động như thế nào?

Người chơi dùng cơ tác động vào bi cái. Từ đó, bi cái truyền lực sang bi mục tiêu hoặc chạm băng tùy tình huống.

Mặt bàn phải đủ phẳng để bi không tự lệch hướng. Băng cần phản hồi tương đối đồng đều, còn lớp vải phải được căng phù hợp với cấu hình bàn.

Vì vậy, cảm giác chơi không chỉ phụ thuộc vào người đánh. Nó còn phụ thuộc vào toàn bộ hệ thống gồm mặt chơi, băng, nỉ, bi và chất lượng lắp đặt.

Có phải bàn bida nào cũng dùng mặt đá?

Không.

Các bàn Pool, Carom hoặc Snooker cỡ lớn thường sử dụng mặt đá hoặc vật liệu đạt yêu cầu kỹ thuật của từng dòng. Tuy nhiên, trên thị trường còn có những bàn giải trí nhỏ sử dụng vật liệu khác.

Ngay cả trong nhóm dùng đá, số tấm và độ dày cũng không hoàn toàn giống nhau.

Ví dụ, thông số thiết bị WPA dành cho bàn Pool tournament yêu cầu slate tối thiểu 1 inch và bộ slate gồm 3 tấm bằng nhau. Điều đó không đồng nghĩa mọi bàn bida trên thị trường đều phải có cấu hình như vậy.

Vì sao kích thước bàn bida không thể chỉ nhìn con số 7ft, 8ft hay 9ft?

Các tên gọi 7ft, 8ft và 9ft giúp phân nhóm bàn, nhưng khi bố trí phòng cần phân biệt mặt chơi với kích thước phủ bì.

Hai model cùng thuộc nhóm 9ft vẫn có thể có kích thước phủ bì khác nhau do độ rộng thành bàn, thiết kế chân và cấu tạo ngoại thất.

Vì vậy, trước khi mua cần kiểm tra thông số thực tế của đúng model, sau đó tính thêm khoảng đánh cơ xung quanh.

Nên chọn loại bàn bida nào?

Câu trả lời phụ thuộc vào bộ môn muốn chơi, diện tích phòng, tần suất sử dụng và ngân sách.

Nếu chơi Pool, cần chọn đúng size và cấu hình Pool. Nếu chơi Carom 3 băng, phải chọn bàn không lỗ dành cho Carom. Snooker lại cần không gian lớn hơn nhiều.

Với người mua cho gia đình, yếu tố diện tích thường quan trọng hơn việc chạy theo một model quá lớn. Với câu lạc bộ, cần cân bằng giữa độ ổn định, tần suất sử dụng, chi phí bảo dưỡng và cách bố trí nhiều bàn.

Để đi sâu vào quy trình lựa chọn, xem bài cách chọn bàn bida.

Một số mẫu bàn Pool có thể tham khảo

Thiên Long hiện có nhiều model Pool ở các phân khúc khác nhau. Khi so sánh, nên nhìn vào cấu hình thực tế thay vì chỉ nhìn tên thương hiệu.

Aileex Crow 9ft

Bàn Bida Aileex Crow là một ví dụ bàn Pool 9ft sử dụng mặt đá 3 tấm và mặt chơi khoảng 254 × 127 cm.

Rasson 9ft

Bàn Bida Rasson phù hợp với khách hàng muốn tham khảo nhóm bàn 9ft có khung thép và mặt đá nhiều tấm.

9018 nội địa

Bàn Bida 9018 Nội Địa nằm ở nhóm dễ tiếp cận hơn về mức đầu tư và phù hợp với nhu cầu giải trí, gia đình hoặc mô hình nhỏ.

Các sản phẩm trên chỉ là ví dụ thuộc nhóm Pool. Chúng không đại diện cho bàn Carom hoặc Snooker.

Tóm lại: bàn bida là gì?

Bàn bida là tên gọi chung cho các loại bàn chuyên dụng trong các môn billiards như Pool, Carom, Snooker và Chinese Pool.

Không nên đánh đồng tất cả bàn bida với nhau. Pool có lỗ, Carom không lỗ, Snooker có kích thước và cấu tạo riêng, còn Chinese Pool là một hệ bàn khác.

Khi tìm mua, hãy bắt đầu bằng câu hỏi: mình chơi bộ môn nào, phòng rộng bao nhiêu và sử dụng với tần suất ra sao? Sau đó mới chọn kích thước, mặt đá, băng, nỉ và model phù hợp.

Tham khảo toàn bộ các mẫu bàn bida tại Thể Thao Thiên Long hoặc liên hệ 0397 558 386 để được tư vấn theo diện tích và nhu cầu sử dụng thực tế.